Kategoria: Skład Drewna

Zawartość wody w drewnie

Zawartość wody w drewnie Zawartość wody w drewnie świeżo ściętych i lekko przesuszonych drzew jest wysoka i wynosi od 40% do 60% masy. Im drewno bardziej wilgotne, tym większy jego ciężar. Dlatego umownie dla celów technicznych i użytkowych przyjęto określanie ciężaru gatunkowego drewna przy 15 -20% zawartości wilgoci. Po ścięciu drzewo powinno być przesuszone i magazynowane we właściwych warunkach. Najlepiej aby odbywało się to pod gołym niebem, gdzie woda paruje naturalnie pod wpływem powietrza. Niektóre drzewa, na przykład dąb można przechowywać w otwartych szopach aby nie dopuścić do odbarwienia. Naturalny proces suszenia przebiega tak długo, aż zawartość wody w drzewie będzie równa wilgotności powietrza. Drewno jednakże nie wysycha równomiernie. Szybciej kurczą się ściany komórek w kierunku poprzecznym, natomiast w kierunku podłużnym proces ten zachodzi dużo wolniej i jest mnie widoczny. Trzeba mieć to na uwadze przy produkcji wyrobów jakie produkuje każdy tartak. Podczas obróbki drewna należy również pamiętać, że ma ono właściwości higroskopijne, a więc posiada zdolność wchłaniania wilgoci z otoczenia. Pobiera wodę tak długo, aż osiągnie poziom wilgotności powietrza. Podczas tego procesu drewno zwiększa swoja objętość i pęcznieje w kierunku pierścieni rocznych. Jego kształt może się przy tym trwale zmienić, czyli wypaczyć się. Większe tendencje do kurczenia się posiada biel, dlatego deski boczne są wklęsłe z jednej strony, podczas gdy druga strona jest wypukła, Natomiast deski twardzielowe mają obydwie strony jednakowo uwypuklone. Przecieranie drewna powinno nastąpić jak najszybciej po ścięciu i lekkim przesuszeniu drzew. Uzyskana tarcicę trzeba zabezpieczyć na wypadek zawilgocenia oraz odpowiednio ułożyć w magazynować. Nieodpowiednie ułożenie gotowej tarcicy może spowodować, że drewno będzie wichrowate. Oznacza to, że narożniki desek nie będą leżeć w równej płaszczyźnie. Chociaż warunki przechowywania mogą mieć na to wpływ, to jednak główną przyczyną wichrowatości jest użycie pni skręconych do produkcji desek.

Budowa drzewa

Budowa drzewa Każde drzewo posiada wyspecjalizowane komórki pełniące odpowiednią rolę w procesie jego wzrostu. Spoistość i moc nadają drzewu specjalne komórki włókniste, które tworzą włókno drzewa. Przebiegają one przez drewno podłużnie i mogą mieć róża długość. Niektóre komórki włókniste z kolei tworzą włókna o przebiegu poprzecznym, które przewodzą wodę i soki. W przekroju podłużnym takich drzew jak dąb lub innych liściastych są widoczne w postaci małych porów. Drzewa iglaste mają dodatkowo kanały żywiczne, które również można dostrzec gołym okiem. Wytrzymałość drewna jest nierównomierna i zależy od ułożenia włókniny. Każdy drwal, a także pracownik zakładu, który wykonuje usługi tartaczne wie, że większą wytrzymałość mają podłużne połączenia, natomiast pojedyncze włókna poprzeczne są ze sobą w klocu luźno powiązane. To właśnie ta cecha pozwala stosunkowo łatwo ścinać lub rozłupywać drewno przy wykorzystaniu sił w kierunku podłużnym. W klocu drewnianym wyróżnia się biel i twardziel oraz, czasami kanał rdzeniowy w środku. Ten kanał służy młodym roślinom roślinie do rozprowadzania substancji odżywczych w pierwszym okresie życia, a potem zanika. Ten kanał nie posiada wartości użytkowych i podczas obróbki, jaką wykonuje tartak, zostaje usunięty. Centralnie, wokół rdzenia ułożone są ciemne pierścienie, które tworzą tak zwana twardziel. Z kolei jasne pierścienie położone bardziej na zewnątrz są zwane bielą. Usługi tartaczne obejmują produkcję dwojakiego rodzaju desek w zależności od ich pochodzenia. Są to deski twardzielowe wycięte ze środka pnia oraz bielowe wyrzynane z zewnętrznych warstw drzewa. Nie każde drewno posiada widoczny podział na biel i twardziel w przekroju. Na przykład buk nie posiada twardzieli, za to w takich drzewach jak dąb, orzech, sosna, modrzew, wiąz i jabłoń jest ona wyraźnie widoczna. Ogólnie rzecz biorąc deski twardzielowe są twardsze, dlatego powinno się z nich wykonywać wszelkie wyroby szczególnie narażone na wypaczenie. Drewno w przekroju podłużnym ma często różnorakie desenie, powstałe w wyniku przecięcia jego rocznych pierścieni.

Właściwości drewna

Właściwości drewna Drewno użytkowe występuje pod postacią belek, kantówek oraz desek. Na potrzeby przetwórstwa drzewnego najczęściej używa się różnych gatunków drzew iglastych. Najpopularniejsze są sosny i świerki ale wykorzystuje się również drewno jodły i modrzewia. Drzewa szpilkowe rosną stosunkowo szybko, dlatego materiał z nich jest powszechnie pozyskiwany. Do celów użytkowych wspaniale nadają się liczne gatunki drzew liściastych. Do najpopularniejszych należy dąb, buk, brzoza czy klon. Generalnie drzewa liściaste rosną dłużej i ich drewno uważa się za cenniejsze niż w przypadku iglaków. Drewno posiada specyficzne właściwości, z którymi trzeba się liczyć przed rozpoczęciem dalszej obróbki. Jest ono silnie higroskopijne, co powoduje zatrzymywanie wody. W zależności od warunków ścięte drzewa schną, pęcznieją i wypaczają się. Przed przywiezieniem na tartak powinny zostać lekko przesuszone i jak najszybciej przetarte. Następnie właściwie posortowane i dalej odpowiednio zabezpieczone przed wilgocią. Drewno posiada ściśle określoną strukturę wewnętrzną, która jest wyraźnie widoczna na przekroju poprzecznym pnia. Widać na nim rdzeń drzewa i drewno właściwe i miazgę pomiędzy nimi, a ponadto łyko i korę. Przecieranie drewna musi być zawsze zgodne z jego strukturą. Drewno kształtuje się w postaci pierścieni, które narastają koncentrycznie wokół rdzenia. Co roku na wiosnę tworzy się nowa warstwa drewna i łyka, widoczne w postaci „pierścieni”. Na ich podstawie łatwo można wyliczyć wiek drzewa. Grubość pierścienie może się zmieniać w zależności od gatunku ale także od rodzaju gleby i warunków pogodowych. Generalnie uznaje się drzewo cienkosłoiste za bardziej wartościowe i szczególnie podatne do dalszej obróbki. Dokładna znajomość budowy drewna jest nieodzowna w każdym zakładzie, który wykonuje usługi tartaczne lub stolarskie. Zależy od niej Od niej zależy jakość wytwarzanych produkowanych wyrobów oraz efektywność procesu produkcji. Aby wykonać porządne deski trzeba wiedzieć jak przeciąć drewno odpowiednio do przebiegu włókien.

Drzewa jako źródła surowców

Drzewa jako źródła surowców Drewno stanowi dla człowieka cenny surowiec służący do celów użytkowych, a lista jego zastosowań jest bardzo długa. Na potrzeby przemysłu drzewnego, drzewo poddaje się obróbce mechanicznej lu chemicznej. W pierwszym przypadku materiał obrabiany w tartakach zmienia swoją formę ale jego struktur, a zasadniczo zostaje zachowana. Tak przerobione drewno znajduje zastosowanie w licznych gałęziach przemysłu przetwórczego, a zwłaszcza w budownictwie, stolarstwie, meblarstwie, górnictwie i transporcie. Na cele budowlane szczególnie nadaje się drewno pochodzące z drzew iglastych, takich jak sosna, świerk, jodła, i modrzew. W ofercie usług tartacznych znajduje się cały wachlarz wyrobów drewnianych przeznaczonych do robót ciesielsko-budowlanych. Są to: belki, maszty, deski, drzwi, ramy okienne i półprodukty do wyrobu łodzi i innych środków transportu. Natomiast przy wyrobie mebli szczególnie ceni się drzewa liściaste, w tym zwłaszcza dąb, wiąz, orzech, klon i wiśnia. Najczęściej wyrabia się z nich półprodukty w postaci oklein, które pozwalają na produkcję stosunkowo tanich i lekkich mebli. Do wyrobu oklein meblarskich również stosuje się drewno z drzew egzotycznych. Obróbka chemiczna drewna polega na suchej destylacji drewna lub poddaniu go działaniu rożnych środków chemicznych. Do destylacji używa się przede wszystkim twarde drewno drzew liściastych, jak dębowe, bukowe, brzozowe i klonowe. W wyniku tego procesują powstaje szereg substancji o szerokim zastosowaniu. Są to rożnego rodzaju smoły, alkohol metylowy, ocet drzewny i aceton. Obecnie całościowy procent drewna przerabianego chemicznie jest wysoki i stale rośnie. Tego typu obróbkę stosuje się przede wszystkim w przetwórstwie papierniczym, gdyż jej głównym produktem jest właśnie papier. Poza wymienionymi wyrobami i półproduktami drzewnymi, z żywicy drzew pozyskuje się kalafonię oraz terpentynę. Otrzymuje się ją w procesie tak zwanego żywicowania, który polega na zbieraniu żywicy z naciętej kory drzew, najlepiej sosny i modrzewia. Ponadto z kory świerku i dębu oraz drewna kasztana i robinii pozyskuje się garbniki, niezbędne dla przemysłu skórzanego.