Kategoria: Obróbka

Obróbka tartaczna

Obróbka tartaczna Tartak zajmuje się przerzynaniem i segregowaniem rożnych gatunków drewna. Produkuje się tutaj rożne wyroby z drewna litego oraz drewnopodobne w zależności od aktualnego zapotrzebowania na rynku. Usługi tartaczne obejmują produkcję takich materiałów, jak kantówki, czyli krawędziaki, bale, belki oraz deski dwojakiego rodzaju. Deski nie obrzynane wzdłuż krawędzi okrąglaków służą do celów użytkowych stolarskich i są wyrabiane wyłącznie z odziomków, czyli dolnej części drzewa. Natomiast deski obrzynane przeznaczone są głównie do robót budowlano-ciesielskich. Obydwa rodzaje desek posiadają odrębną klasyfikację i są dostępne w kilku klasach jakości. O wartości obrabianego drewna świadczy lepsza strona tarcicy. Ogólnie skuteczna gwarancję dobrego stanu i wartości drewna daje jak najszybsze przetarcie . Przecieranie drewna polega na przeróbce okrąglaków na tarcice za pomocą traka. Do ciecia tańszego drewna pochodzącego z drzew iglastych służą traki pionowe. Drewno cenniejszych liściastych odmian tnie się natomiast na trakach poziomych, które pozwalają na precyzyjne cięcie przy minimalnej starcie materiału. Na ujemną ocenę wartości drewna wpływa szereg czynników, spośród których wymienić warto zasinienia, sęki, pęcherze żywiczne, wrośnięta korę i pęknięcia. Pękanie desek jest często skutkiem niewystarczającego wysuszenia drewna. W przypadku desek nieobrzynanych występuje VI klas jakości. Drewno klasy I nie posiada zsinień i zmurszeń i ma nieliczne sęki, nie więcej niż 40 % na całej powierzchni oraz pojedyncze niewielkie pęknięcia. Do robót stolarskich nadają się różne drewna, klasycznie świerk i sosna, dąb, buk, klon i brzoza ale również bardzo egzotyczne gatunki, które stosuje się głównie w postaci różnego rodzaju oklein. Przerzynanie, jak i przecieranie drewna w dużych zakładach odbywa się za pomocą specjalistycznych urządzeń. Służą do tego różne piły i traki. Piły tarczowe posiadają tarczę zaopatrzoną w równoramienne zęby, która obraca się z odpowiednią prędkością w zależności od obwodu piły. Cięcie za pomocą tego urządzenia jest około 35 razy szybsze od przyrzynania ręcznego za pomocą piły ręcznej.

Suszenie i przygotowanie drewna do dalszej obróbki

Suszenie i przygotowanie drewna do dalszej obróbki Drewno posiada pewne specyficzne właściwości, które trzeba mieć na uwadze podczas jego obróbki. Jest to materiał silnie higroskopijny, co oznacza że wchłania wodę z otoczenia i pęcznieje. To zjawisko może prowadzić do zmiany kształtu, czyli wypaczenia drewna. Materiał, który otrzymuje tartak rzadko kiedy znajduje się w stanie gotowym do bezpośredniego użycia. Przed prawidłową obróbką, zanim drewno pójdzie na traki, należy je odpowiednio zabezpieczyć i chronić przed grzybami oraz rożnego rodzaju owadami. Przecieranie drewna powoduje powstanie dużej ilości łatwo psującego się materiału. Przede wszystkim trzeba je porządnie wysuszyć, a następnie powlec środkami owadobójczymi. Najlepiej gdy przywiezione z lasu okrąglaki są przechowywane na składzie, gdzie schną na powietrzu w naturalnych warunkach. Drewno powinno być ułożone w taki sposób, aby pomiędzy poszczególnymi sztukami były odpowiednie odstępy zapewniające dostęp świeżego powietrza. Okres schnięcia jest różny i zależy od warunków atmosferycznych, gatunku drzewa oraz jego wielkości. Dla Europy Wschodniej średnio wynosi od 9 miesięcy do 4 lat. Uznaje się, że dobrze przeschnięte drewno w naszych szerokościach geograficznych zawiera do 20 % wilgoci. W przypadku drewna długoschnącego można zastosować suszenie sztuczne w pobliżu pieca lub w specjalnych suszarniach komorowych. Dotyczy to zwłaszcza drewna pozyskiwanego z drzew liściastych, które wymaga szczególnie starannego przechowywania ze względu na zjawisko murszenia. Taką tendencję wykazuje drewno buków, brzóz i olch, dlatego należy je suszyć w blokach w otwartych przewiewnych szopach. Niektórych gatunków drzew, na przykład klonów nie można magazynować na wolnym powietrzu ze względu na ryzyko utraty charakterystycznej barwy. Również dąb z tego względu powinien być przechowywany w przewiewnej szopce, chociaż może być również trzymany w stosach pod gołym niebem. Generalnie na ogół drzewa iglaste schną szybciej niż liściaste ale należy także pamiętać że grube sztuki drewna schną wolniej niż cienkie oraz że latem i wiosną proces ten będzie szybszy niż w chłodniejszych porach roku. Suche drewno przechowuje się następnie w zamkniętych pomieszczeniach magazynowych. Dostatecznie przeschniętą tarcicę składuje się na podłodze w zamkniętych ogrzewanych pomieszczeniach.

Piłowanie drewna

Piłowanie drewna W wyniku wstępnego przetarcia drewna w tartaku, powstaje tarcica drzewna, która jest przeznaczona do bezpośredniego wykorzystania lub do dalszej obróbki. Półprodukty przeznaczone do ogólnego stosowania, należy później podzielić na mniejsze elementy, odrzucić części niepotrzebne i dostosować do konkretnych potrzeb. Rozdrobnienie drewna w celu uzyskania mniejszych elementów dokonuje się w drodze piłowania. Piłowanie może też służyć do nadawania kawałkom drewna nieskomplikowanych kształtów. W trakcie piłowania powstaje rzaz, który może mieć różny kierunku przebiegu. W zależności od tego rozróżniamy: piłowanie podłużne, tak zwane rozpiłowywanie, piłowanie poprzeczne, zwane przepiłowywaniem, oraz piłowanie skośne i krzywoliniowe, zwane czasami wypiłowywaniem lub wyrzynaniem. W czasie piłowania uwzględnia się tak zwany nadmiar materiału na zsychanie i na dalszą obróbkę. Do piłowania służą piły, które charakteryzują się rożnym rodzajem uzębienia. Generalnie piły o drobnych zębach nadają się do przepiłowywania drobnych elementów oraz do piłowania drewna twardego. Zębów średnich używa się się do drewna o średniej grubości oraz do piłowania skośnego. Natomiast duże uzębienie jest najbardziej przydatne w przypadku rozpiłowywania drewna oraz piłowania miękkich i bardzo miękkich gatunków drewna. Stosowane są różne piły przeznaczone do obróbki zarówno ręcznej, jak i mechanicznej. Podczas piłowania materiału, zwłaszcza za pomocą pił mechanicznych, należy zachować dużą ostrożność, gdyż występuje poważne niebezpieczeństwo okaleczenia. Pilarki mechaniczne przystosowane są do rożnych technik piłowania i można za ich pomocą nie tylko dzielić i rozdrabniać drewno, ale także wykonywać elementy połączeń w postaci wpustów i wręgów. Piłowanie za ich pomocą dokonuje się albo przy ruchu materiału albo przy ruchu piły. Do pierwszego rodzaju piłowania służą piły tarczowe stacjonarne, a do drugiego pilarki tarczowe ręczne. Mają one podobny zakres stosowania, chociaż pilarki ręczne są bardziej przydatne w przypadku dużych powierzchniach, takich jak duże deski, sklejki i płyty wiórowe.

Sortowanie drewna iglastego

Sortowanie drewna iglastego Deski produkowane przez tartak są jakościowo różne i należy je dokładnie posortować. Osobno układa się deski cienko i grubosłoiste, deski zwykłe, zdrowe sękate. Generalnie drewno jest klasyfikowane na podstawie pewnych charakterystycznych właściwości. W przypadku drzew iglastych przede wszystkim bierze się pod uwagę jego barwę. Przecieranie drewna może ujawnić istnienie czerwonych przebarwień, które powstają pod wpływem działania grzyba. Pasożyt atakuje drzewo od korzenia i obejmuje także górne partie powodując jego murszenie. Jeżeli wada ta, zwana czerwoną smugowatością, występuje w znacznym stopniu, to pozbawia drewno wartości użytkowych. Kolejna cechą brana pod uwagę przy sortowaniu jest sękowatość. Ta właściwość była zawsze rozpatrywana jako główna cecha klasyfikacji drzew iglastych, dokonywanej przez tartak. Ilość sęków jest rożna dla rożnych drzew i zależy od wielu czynników. Ogólnie można powiedzieć, że mniej sęków mają dolne części drzew, zwłaszcza tych, które rosną w środku lasu w korzystnych warunkach. Seki mogą być małe bądź duże, okrągłe i skrzydlate. Ponadto drewno może posiadać seki dobrze zrośnięte ze swoją masą lub czarne i zgniłe. Te ostatnie w znacznym stopniu obniżają jego wartość, gdyż nie można ich obrabiać a jedynie wywiercać i kołkować. Kolejną istotną właściwością braną pod uwagę w zakładzie, który oferuje usługi tartaczne, jest występowanie pęcherzy żywicznych. Dotyczy to w zasadzie mierze sosny, świerku i modrzewia, gdyż w jodle tego typu defekty nie występują. Drewno, na którym występują duże pęcherze o wymiarze przekraczającym 20 na 100 mm, będzie miało mniejszą wartość. Kolejnym wykładnikiem jakości drewna jest występowanie spękań. Czasami zdarza się, że drewno poważnie pęknie w pniu w trakcie wzrostu. Jednak większości przypadków jest to spowodowane suszeniem i obróbką. Tego typu pęknięcia nazywają się promienistymi, gdyż biegną od kanału na zewnątrz w kierunku promieni. Powstają one na ogół wtedy, gdy przecieranie drewna nastąpiło zbyt późno lub gdy drzewo było nadmiernie wystawione na słońca.